2026 yılında Limnos Land Art, Andris Eglītis’in yeni bir mekana özgü projesiyle çağdaş sanat ve peyzaj arasındaki gelişen diyaloğunu sürdürüyor. Adada yapılan bir araştırma döneminde geliştirilen proje, yerel floranın ve kıyı boyunca insan yapımı çevrenin gözlemlerinden ortaya çıkıyor; güçlü rüzgarlar ve deniz suyu tarafından şekillendirilen formlardan, barınma ve hayatta kalma için yaratılan mütevazı, pratik yapılara kadar.
Bu yıllık girişim, adanın peyzajını yaşayan bir galeriye dönüştürüyor; burada her müdahale mekan, ekoloji ve kolektif hafızaya gönderme yapıyor
Installation days
“Düz Çizgiler Zihninizi Büküyor”un Ardındaki Fikir Üzerine | Andris Eglitis ile Röportaj
Limnos’un Bağlamı
Buraya araştırma gezisi için geldiğimde, yerel bağlamı okuyordum. Burası insanların doğada dinlenmek ve rahatlamak için geldiği bir yazlık tatil yeri. Aynı zamanda, doğayla çok ilginç bir ilişki hissettim – insanlar buraya günlük hayattan kaçmak, doğanın streslerini almasına izin vermek ve rüzgar ve deniz gibi güçlerini deneyimlemek için geliyorlar. Ancak kışın arazi sert. Vahşi. Bitkiler ve arazi güçlü doğal güçler tarafından şekillendiriliyor. Ve bu vahşi doğanın yanında, barınmak için çok basit insan yapımı yapılar var.
Düz çizgiler, geometri, mühendislik ve hesaplamalar bilinçli eylemlerimizin alanına girer.
Bu yerin talep ettiği şeye yanıt vermek istedim. Mekânı manevi bir şekilde harekete geçiren heykeller yaratmak istedim. Çünkü bu tatil yerleri genellikle fiziksel dinlenmeyle ilgili olsa da, diğer boyutları harekete geçiren sanatsal bir varlığın da olması gerektiğini hissettim.
Bilinç, biçim ve geometri
Doğa, hayatta kalma, genetik ve adaptasyon yoluyla düşünmeden biçimler oluşturur. Ancak insanlar bir şey inşa ettiğinde, soyutlama yoluyla hareket ederiz – düz çizgiler, geometri, matematik, hesaplama. Bu bizim bilinçli alanımızdır, ancak genellikle doğanın bilinçsiz zekasından daha beceriksizdir. Doğal süreçler ve inşa edilmiş mantık arasında her zaman bu gerilim vardır.
Doğa, mimari ve ikilik
Bu ikiliği seviyorum — bir şeyin aynı anda hem doğal hem de soyut olması.
Örneğin, bir çam ağacı büyüyen organik bir formdur ve heykele dönüştürüldüğünde soyut bir geometrik yapıya dönüşür. Kereste, Letonya’daki kendi çiftliğimden geliyor. Ağaçları orada kesip malzemeyi buraya getiriyorum.
Bunun içinde bir tarih var — malzemelerin bir yerden bir yere seyahat etmesi, kendi coğrafyalarını taşıması.
Küratöryel Metin
Heykel, mimari ve ekolojik düşüncenin kesişim noktasında yer alan “Straight Lines Bend Your Mind” projesi, insan ve doğa arasındaki ayrımı yeniden tasavvur etme olasılığını araştırıyor. Özellikle Limnos bağlamı için yaratılan Andris Eglītis’in enstalasyonu, malzeme, arazi, hafıza ve hayal gücü arasındaki ilişkileri inceliyor.
Kavramsal çıkış noktası, filozof Timothy Morton’ın “sembiotik gerçeklik” fikridir; bu fikre göre insan ve insan olmayan varlık sürekli bir iç içe geçme halinde bulunur. Eglītis’in heykelleri de bu alan içinde yer almaktadır.
Eserler aynı anda mimari yapıları, geometrik biçimleri, bitki organizmalarını ve hayali yaratıkları çağrıştırıyor. Ahşap çatkı mantığına göre inşa edilen bu eserler, mimarinin işlevsel amacından kurtularak kendi içsel büyüme ve denge mantığını izliyor.
Limnos’un arazisi sadece bir sergileme alanı değil, aynı zamanda eserin aktif bir katılımcısıdır. Rüzgarlar, mevsimsel değişiklikler ve insan varlığıyla şekillenen ada, doğal süreçler ve kültürel uygulamaların kesişimini ortaya koymaktadır.
Enstalasyonda kullanılan ahşap, sanatçının Letonya’daki çiftliğinde kesilen ve Limnos’a taşınan ağaçlardan elde edilmiştir. Bu şekilde, her heykel farklı bir coğrafya ve büyüme tarihi taşır. Geleneksel yerel tekniklerle işlenen ahşap, yaşlanma, aşınma ve dönüşüm süreçlerine açık kalır.
“Straight Lines Bend Your Mind” başlığı, organik ve soyut arasındaki gerilime işaret ediyor. Düz çizgi, insanlığın karmaşık ve derinlemesine birbirine bağlı bir dünya kurma arzusunun sembolü haline geliyor. Eglītis’in heykelleri tam olarak bu gerilimi yansıtıyor.
Proje, nihai cevaplar sunmak yerine, yeni algılama biçimleri için koşullar yaratıyor. Biçimler yoruma açık kalıyor ve izleyicileri, doğal ve yapay, organizma ve yapı arasındaki sınırların yavaş yavaş çözüldüğü bir alana davet ediyor.
– Elizabeth Aziz
Sanatçı Hakkında
Andris Eglītis (d. 1981), çağdaş Letonya sanatının önde gelen isimlerinden biridir. Resim, heykel, enstalasyon, mimarlık ve sahne tasarımı gibi farklı disiplinlerde üretim yapan sanatçı; pratiğinde insan, peyzaj ve malzeme arasındaki ilişkiyi araştırırken, doğal süreçlerle inşa edilmiş çevreler arasındaki sınırları sıklıkla belirsizleştirir. Sanatçı yaşamını ve çalışmalarını Riga ile Letonya’nın Drusti bölgesinde yer alan, sanatçılar tarafından yürütülen açık hava sanat alanı Savvaļa arasında sürdürmektedir.
2015 yılında, Katrīna Neiburga ile birlikte hazırladığı ve ülkenin bugüne kadarki en çok takdir gören ulusal pavyon projelerinden biri olarak kabul edilen Armpit adlı çalışmayla 56. Venedik Bienali’nde Letonya’yı temsil etmiştir.
2013 yılında, beğeni toplayan Earthworks serisiyle Letonya’nın çağdaş görsel sanat alanındaki en prestijli ödülü olan Purvītis Ödülü’ne layık görülmüştür.
2024 yılında, Letonya Ulusal Sanat Müzesi, sanatçının bugüne kadarki en kapsamlı kurumsal sergisi olan Some Instances of Encounters between Imagination and Matter başlıklı retrospektif nitelikteki seçkiye ev sahipliği yapmıştır. Sergi, yeni üretimleri, büyük ölçekli resimleri, heykelleri ve ortak üretimlerini bir araya getirmiştir.
2008 yılından bu yana yirmiden fazla kişisel sergi açan Eglītis, Avrupa, Amerika Birleşik Devletleri ve Hindistan’da düzenlenen otuzdan fazla uluslararası karma sergide yer almıştır. Eserleri; Letonya Ulusal Sanat Müzesi, Avrupa Merkez Bankası Sanat Koleksiyonu, VV Foundation Collection, Zuzāns Collection başta olmak üzere Avrupa’daki çok sayıda kamusal ve özel koleksiyonda bulunmaktadır.
Sanatçının üretimi tiyatro ve opera sahne tasarımı alanına da uzanmaktadır. Bu kapsamda, Letonya Cumhurbaşkanlığı Sarayı Festival Salonu için tavan tasarımını (2020) ve Letonya Ulusal Opera ve Balesi için anıtsal sahne perdesini (2023) tasarlamıştır.
2020 yılında Eglītis, sanatçılar tarafından yürütülen açık hava sergi ve misafir sanatçı programı Savvaļa‘nın kurucu ortakları arasında yer almıştır. Günümüzde Letonya’nın çağdaş sanat alanındaki en deneysel platformlardan biri olarak kabul edilen Savvaļa; sanatçıları, mimarları, müzisyenleri ve araştırmacıları bir araya getirerek Eglītis’in kolektif üretim, ekoloji ve sanat ile peyzaj arasındaki ilişkiye yönelik uzun soluklu ilgisini yansıtmaktadır.
"Yaratıklar" diye adlandırabileceğim şeyler yapmak istedim; doğal şekiller veya mimari nesneler olarak net bir şekilde tanımlanamayan soyut formlar. Ahşap yapı mantığını kullanıyorum, ancak bunlar işlevsel binalar değil. Bu anlamda bir amaca hizmet etmeleri amaçlanmamıştır. Daha çok doğadaki gibi, güzelce tasarlanmış, ancak yalnızca hayatta kalmak ve var olmak için var olan ağaçlar veya bitkiler.
Sürekli şu sorunun gündeme getirilmesini seviyorum: Doğanın bir parçası mı, mimarinin mi yoksa ikisinin arasında bir şey mi? "Straight Lines Bend Your Mind" başlığı hayal gücünü harekete geçirmeyi amaçlıyor. Oldukça şiirsel ve açık uçlu; cevap vermekten ziyade sorular ortaya atıyor.
MEKAN HAKKINDA
Limnos Land Art, Yunanistan’ın Limnos adasının güneydoğu kıyısında, olağanüstü ekolojik ve jeolojik öneme sahip bir bölge olan Natura 2000 koruma alanı içinde yer almaktadır. Alan, 10 kilometrelik bir kum şeridi boyunca uzanan iki geniş plaj arasında eşsiz bir konumda bulunan lüks bir sahil kompleksi olan Keros Blue Hotel’in önünde yer almaktadır.
Çevredeki manzara, adanın derinliklerine uzanan ve deniz ile kara arasında doğal bir koridor oluşturan dalgalı kum tepeleriyle tanımlanmaktadır. Rüzgar, tuz ve değişen ışık tarafından şekillendirilen arazi, elementlerle sürekli bir diyalog halindedir ve bu da onu zamanla gelişen arazi sanatı için ideal bir ortam haline getirmektedir. Bölgeye araçla ve yaya olarak ulaşılabilir ve ziyaretçilere çağdaş sanat ve ham doğanın uyum içinde buluştuğu sürükleyici bir deneyim sunmaktadır.
