Baker’s Dozen

Serginin İngilizce başlığını oluşturan Baker’s Dozen teriminin Türkçede tam bir karşılığı bulunmuyor. Ancak terimin taşıdığı, eksik kalmamak için bir fazlasını ekleme fikri Türkçede belki de en iyi “ne olur ne olmaz” ifadesiyle karşılık buluyor.

Baker’s dozen, standart bir düzinedeki 12 yerine 13 parçayı ifade eder. İfade, Ortaçağ İngiltere’sinde, ekmeğin fiyatı ve ağırlığı sıkı düzenlemelere tabi olduğu bir dönemde ortaya çıkar. Dönemin fırıncıları, eksik gramajlı ekmek sattıkları takdirde cezalandırılma riskiyle karşı karşıya olduklarından, yanlışlıkla eksik gramajlı ekmek satmamak için her düzineye fazladan bir somun eklemeye başlarlar. Böylece 13 adet anlamına gelen Fırıncı Düzinesi tabiri ortaya çıkar.

Ne olur ne olmaz.

Ne Olur Ne Olmaz da benzer bir anlayışla ortaya çıktı. Sergi, en azından başlangıçta, akademik kariyerimde ilerlemek için bürokrasinin talep ettiği asgari kişisel sergi sayısını tamamladığımdan ve hatta biraz aştığımdan emin olmak amacıyla tasarlandı.

Başka bir ne olur ne olmaz.

Aynı mantık serginin üretim sürecinde de kendini gösterdi. Sergi en az on beş yeni iş içermeliydi; şartlar bunu gerektiriyordu. Ne olur ne olmaz diye sergide on altı yeni iş var.

Tekil bir kavramsal önermeden hareket etmek yerine bir sayıyı tutturmaya çalışmak beni konfor alanımın dışına çıkardı. Ağırlıklı olarak benimsediğim kavramsal çalışma biçiminden uzaklaştım. Bu süreçte bürokrasinin nicel taleplerini yerine getirirken, yaratıcı dürtülerime ters düşmeyecek şekilde malzemelerle biçimler aramaya, görsel bir dil geliştirmeye ve yeni şeyler üretmeye yöneldim. Kendimi yine paslanmaz çelik ve endüstriyel malzemeler kullanırken ve kurgulanmış sistemler üzerine çalışırken buldum, fakat bu sefer biçimcilik ağır bastı.

Ne var ki daha biçimci bir anlayışa yönelmek sergiyi ortaya çıkaran koşulları hiçe saymama yol açmadı. Üretim süreci boyunca nicelik, ölçüm ve düzenleme dili gitgide işlere de sızdı. Sanki işler onları hayata geçiren bürokratik mekanizmaların bir kısmını bünyelerine katıp soğurmaya başlamıştı… Renk, malzeme ve kompozisyon konularında biçimciliğe yönelen birtakım sezgisel kararlarla ürettiğim ızgaralar, tekrarlar, ölçülü bölünmeler ve ayarlanabilir yapılar işlere minimalist bir ölçülülük kazandırdı.

Sonuçta Ne Olur Ne Olmaz, onu ortaya çıkaran sınırlar içinde yaratıcı bir alan bulmanın yoluna dönüştü.